Waarom ontruimingsoefeningen belangrijk zijn in woonzorgcentra

De Zeeuwse zorggroep Ter Weel, met negen woonzorgcentra voor ouderen, kreeg in de zomer van 2016 te maken met brand. In een van de vestigingen ontstond brand in het appartement van een bewoonster. Omdat ze de ventilator had aanstaan vanwege de warmte, verspreidde de rook zich en daardoor ging de brandmelder niet af. Toen de bewoonster de gang op liep om haar buurman te waarschuwen, bleef de deur bleef open en verspreidde de rook zich snel overal. Met name die rook maakte het voor de BHV’ers onmogelijk om hulp te verlenen. Uiteindelijk kostte de brand aan drie bewoners het leven. Lees hier de hele casus van Ter Weel.

Het ontruimingsplan bevat organisatiegegevens, instructies en een omschrijving van de verschillende rollen van de BHV’ers. Het opleiden van BHV'ers en het beschrijven van hun rollen is van cruciaal belang. Zo weet iedereen wie wat doet en wat zijn of haar taken en verantwoordelijkheden zijn. Bij brand en bij andere calamiteiten zoals een gaslek, chemische besmetting of een bomdreiging moeten bewoners van woonzorginstellingen snel in veiligheid worden gebracht. Dat kunnen ze niet zelf. Het gaat immers om mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking, dementerende ouderen, mensen met psychiatrische problemen.

Maar het allerbelangrijkste is: je moet een ontruiming oefenen! Je kunt het ontruimingsplan wel met elkaar bespreken, maar je moet ervaren hoe je het plan toepast in een zo realistisch mogelijk nagebootste situatie, met alle stress en paniek die erbij komen. Wij bieden verschillende oefeningsvarianten aan. De eenvoudigste fase is de theoretische communicatieoefening, ‘droog’ oefenen, waarbij het ontruimingsplan wordt doorgenomen met de BHV-organisatie. Ook wordt een rondje gelopen door het gebouw om de preventieve voorzieningen onder de aandacht te brengen. Verder is er een table-top oefening: er ligt een grote plattegrond op tafel waardoor je situaties overzichtelijk kunt beoordelen en diverse scenario’s in theorie kunt oefenen. Zo krijg je een goed beeld van mogelijke knelpunten en taken en rollen van verschillende medewerkers tijdens een ontruiming.

De volgende fase is die van de fysieke ontruimingsoefening, al dan niet aangekondigd met de precieze datum en tijd en met een voorbespreking met de organisator van de oefening, bijvoorbeeld het hoofd-BHV Strategisch. De keuze om een Lotus-slachtoffer in te zetten maakt de oefening nog realistischer, maar ook moeilijker. Als je regelmatig een ontruimingsoefening doet, kun je afspreken dat die elke keer wat complexer wordt. Eén keer oefenen is in ieder geval niet genoeg voor BHV’ers om zich zeker te voelen in een noodsituatie. Minimaal één keer per jaar herhaling is echt nodig.

BHV.NL heeft verschillende mogelijkheden om je ontruimingsplan te testen en te oefenen. Als je de cursus volledig wilt laten aansluiten bij de risico’s van je organisatie, kies je voor modulair trainen. Dan selecteer je zelf de onderwerpen en trainingsmodules die voor jouw organisatie relevant zijn. Je bepaalt zelf de inhoud van de training en die sluit dan aan bij de werkpraktijk van je medewerkers. Sociale veiligheid kan dan bijvoorbeeld ook aan de orde komen.