Wij zijn tussen 10.00 en 12.00 uur tijdelijk telefonisch niet bereikbaar
Cursussen
BHV Cursus
BHV Basis + e-learning BHV Basis BHV Herhaling BHV Engels BHV Engels herhaling Ploegleider BHV Hoofd BHV
EHBO Cursus
EHBO Basis EHBO Herhaling EHBO Baby en kind EHBO Herhaling baby en kind Combinatietraining BHV en EHBO
Overige cursussen
Preventiemedewerker Beheerder brandmeldinstallatie Crisismanagement Ongewenst gedrag Reanimatie en AED Masterclasses
Trainer worden
BHV Instructeur EHBO Instructeur Instructeur brand & ontruimen
Cursuslocaties
Trainingscentrum Nieuwegein Oefencentrum Dordrecht
Zakelijk
Groepscursus
BHV EHBO Reanimatie / AED Veiligheidsbewustzijn Crisismanagement Ongewenst gedrag VCA
Zakelijke oplossingen
Modulair trainen / maatwerk Zakelijk voordeel Eigen trainers opleiden Inloopsessies Online leren
Realistisch oefenen
Ontruimingsoefening Scenario-oefening Trainingscentrum Nieuwegein Oefencentrum Dordrecht
Advies
Veiligheidsambitieplan BHV-scan Klantverantwoordelijke trainers BHV: Goed geregeld-pakket
Branches
Zorg Onderwijs Bouw Industrie Leisure Retail Logistiek Dienstverlening Overheid
Kennisbank
Klantcases Artikelen Test je kennis Veelgestelde vragen Alles bekijken
Over
Ons verhaal Keurmerken & certificering Contact Onze mensen Laatste nieuws Vacatures mijnBHV
Nederlands English

Aantoonbaar veilig ontruimen in de zorg

Zorg Artikel Veilig werken
Zorginstellingen dragen een grote verantwoordelijkheid als het gaat om brandveiligheid. Cliënten en patiënten zijn vaak (deels) verminderd zelfredzaam en kunnen bij brand niet altijd zelfstandig vluchten. Daarom is het niet langer voldoende om alleen te veronderstellen dat ontruiming goed verloopt: zorginstellingen moeten aantoonbaar maken dat zij bij brand op tijd en veilig kunnen ontruimen. Ontruimen in de zorg is complex doordat niet iedereen zelfredzaam is. De IODZ Toolkit laat iedereen in het gebouw snel bijdragen aan een ontruiming, zodat alle aanwezigen worden benut en de kans op een veilige, tijdige ontruiming toeneemt.

Wat is de WARB systematiek?

Sinds de invoering van de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl) ligt de nadruk sterker op deze aantoonbaarheid. Het bevoegd gezag houdt toezicht op de naleving. Daarbij wordt vaak samengewerkt met de veiligheidsregio en de brandweer, die adviseren en controleren of de brandveiligheidsmaatregelen in gebouwen én de organisatie rondom ontruiming in de praktijk effectief zijn. Dat betekent dat organisaties vaker moeten kunnen uitleggen én aantonen dat hun gebouw, installaties en organisatie samen zorgen voor een veilige ontruiming.

Bij brand of ontruiming in de zorg draait alles om tijd. Hoe snel komt rook vrij? Hoeveel tijd is er om cliënten veilig te verplaatsen? En zijn zorgmedewerkers hier voldoende op voorbereid? Binnen BHV en brandveiligheid wordt dit vaak uitgelegd met de begrippen ASET en RSET. Het WARB-principe (Waarschuwen, Assisteren, Redden, Bedlegerig) sluit hier naadloos op aan en helpt zorgmedewerkers om in die beperkte tijd de juiste keuzes te maken. Bij BHV.NL vertalen we deze theorie naar praktische, haalbare handelingen voor de zorg.

Wat zijn RSET en ASET?

RSET – Required Safe Egress Time

De RSET bestaat uit meerdere tijdscomponenten:
  • Detectietijd: Tijd vanaf het ontstaan van brand tot detectie. Automatische branddetectie: ± 30 seconden
  • Alarmeringstijd: Tijd tussen detectie en daadwerkelijke alarmering van BHV’ers/ontruimers. Doormelding + interne alarmering: ± 30 seconden
  • Reactietijd (pre-movement time): Tijd die BHV’ers nodig hebben om de situatie te beoordelen, taken te verdelen en te starten met handelen. Getrainde BHV’ers: ± 2 minuten. Onvoldoende getrainde of onbekende ontruimers: 4–5 minuten of langer
  • Ontruimingstijd / verplaatsingstijd: Afhankelijk van: Aantal cliënten, de mate van zelfredzaamheid, aantal beschikbare BHV’ers/ontruimers, hulpmiddelen (bedden, rolstoelen, evacuatiedoeken), duidelijke rolverdeling en leiding
Dit laat zien hoe groot de invloed van opleiding, oefenfrequentie, personele bezetting en organisatie is op de RSET.

ASET – Available Safe Egress Time

De ASET wordt bepaald door het moment waarop de omstandigheden onveilig worden. Belangrijke variabelen zijn:
  • Ontwikkeling van rook
  • Brandlast en brandgroei
  • Compartimentering
  • Brand- en rookwerendheid van scheidingen
  • Aanwezigheid van rookbeheersing
Zonder training of met lagere personele bezetting kan de RSET snel groter worden dan de ASET.

Case 1

Verpleeghuis/dementiezorg

Situatie
  • Afdeling met 24 bewoners met dementie
  • Beperkte zelfredzaamheid, verhoogde kans op onrust of paniek
  • Nachtbezetting: 2 BHV’ers/ontruimers
  • Horizontale ontruiming naar aangrenzend compartiment
RSET – belangrijke variabelen
  • Detectie & alarmering: 1 minuut
  • Reactietijd BHV’ers (rust creëren, bewoners begeleiden): 3 minuten
  • Ontruiming/verplaatsing (meerdere rondes, weerstand bewoners): 12 minuten
Totale RSET: ± 16 minuten

ASET – beïnvloedende factoren
  • Compartimentering 30 minuten
  • ​Rookverspreiding beperkt

ASET: ± 20 minuten

Risico & aandachtspunt
De marge is klein. Extra training in omgaan met onrust, duidelijke rolverdeling en voldoende BHV’ers in de nacht zijn cruciaal om de RSET beheersbaar te houden.

Case 2

Gehandicaptenzorg intramuraal

Situatie
  • Woonlocatie met 12 cliënten met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking
  • Enkele rolstoelgebonden cliënten
  • 4 BHV’ers/ontruimers aanwezig
  • Gebruik van hulpmiddelen (rolstoelen, evacuatiedoeken)

RSET – belangrijke variabelen
  • Detectie & alarmering: 1 minuut
  • Reactietijd BHV’ers: 2 minuten
  • Ontruiming/verplaatsing (hulpmiddelen, fysieke ondersteuning): 12 minuten
Totale RSET: ± 15 minuten

ASET – beïnvloedende factoren
  • Goede compartimentering
  • Rookwerende deuren met automatische sluiting

ASET: ± 20 minuten

Risico & aandachtspunt
Onvoldoende geoefend zijn met hulpmiddelen of te weinig BHV’ers per dienst vergroot direct de RSET. Regelmatig oefenen is essentieel.

Case 3

Ziekenhuisafdeling

Situatie
  • Verpleegafdeling met 30 patiënten
  • Mix van zelfredzame en niet-zelfredzame patiënten
  • 6 BHV’ers/ontruimers + ondersteuning door zorgpersoneel
  • Voornamelijk horizontale ontruiming
RSET – belangrijke variabelen
  • Detectie & alarmering: 1 minuut
  • Reactietijd (afstemming, triage, medische continuïteit): 2–3 minuten
  • Ontruiming/verplaatsing (bedden, medische apparatuur): 9 minuten

Totale RSET: ± 13–14 minuten

ASET – beïnvloedende factoren
  • Hoog niveau van compartimentering
  • Actieve rookbeheersing
ASET: ± 30 minuten

Risico & aandachtspunt
Complexiteit zit vooral in afstemming en medische zorg tijdens ontruiming. Duidelijke scenario’s en geoefende BHV’ers/ontruimers maken hier het verschil.

Het belang van ontruimen én het kunnen aantonen

Het Bbl vraagt niet alleen om maatregelen op papier, maar om aantoonbare veiligheid. Toezichthouders kijken niet alleen naar bouwkundige voorzieningen, maar ook naar:
  • De organisatie van de BHV
  • De aanwezigheid en inzetbaarheid van BHV’ers
  • Opleiding, training en oefenfrequentie
  • Realistische ontruimingsscenario’s
Een ontruiming die op papier klopt, maar in de praktijk niet haalbaar is, voldoet niet.

BHV.NL als deskundig partner

Het verkorten van de RSET en het optimaal benutten van de ASET vraagt om meer dan bouwkundige maatregelen alleen. De mens en de organisatie spelen een doorslaggevende rol. Werkgevers zijn verplicht om er alles aan te doen wat redelijkerwijs nodig is om medewerkers, cliënten en aanwezigen te beschermen, ook bij brand.

Oplossingen waar wij mee kunnen denken:
  • (Her)opleiden van voldoende BHV’ers, afgestemd op de zorgfunctie en bezetting per dienst
  • Opleiden van ontruimers met een duidelijke, afgebakende rol bij evacuatie
  • Realistisch oefenen van ontruimingsscenario’s, inclusief horizontale ontruiming en nachtbezetting
  • Workshops en instructies voor externen, zoals familieleden, vrijwilligers of begeleiders die regelmatig aanwezig zijn
  • Advies over rolverdeling, taken en leiding tijdens ontruiming
  • Bewustwording: iedereen weet wat hij of zij moet doen en wat juist niet

Zo helpen wij organisaties hun RSET aantoonbaar te beheersen, voldoen aan wet- en regelgeving én invulling te geven aan hun zorgplicht.
Offerte aanvragen

Dit vind je misschien ook interessant